تبیین ابن‌سینا از پدیدۀ دورجُنبانی

نوع مقاله : علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا فلسفه اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

یکی از پدیده ‏های موردمطالعه در فراروان‏شناسی، دورجنبانی است که آن را از دو منظر تجربی و فلسفی می‏ توان بررسی کرد. درحوزۀ تجربی به اثبات وجود این پدیده و درقلمرو فلسفی به امکان عقلی و تبیین وجود آن پرداخته می‏ شود. برای فهم تبیین فلسفی ابن‏ سینا از پدیدۀ دورجنبانی باید جایگاه اصل علیت، چگونگی تعامل نفس با ماده و نیز معانی طبیعت ازنظر وی را بازشناسیم. ابن‏ سینا بدون انکار اصل علیت و با توسع معنای آن که علاوه‏بر علیت فیزیکی، علیت غیرفیزیکی را نیز دربر می ‏گیرد، پدیدۀ دورجنبانی را مسئله ­ای طبیعی دانسته که مطابق با نظم کلی جهان و حاصل گسترش دامنۀ فعالیت نفس از محدودۀ بدن به جهان پیرامون آن است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Ibn Sina's Explanation of Telekinesis

نویسندگان [English]

  • Akbar Amiri 1
  • Mahdi Azimi 2
1 Ph. D. Islamic Philosophy at the University of Tehran.
2 Associate professor, Department of Islamic Philosophy and Theology, University of Tehran.
چکیده [English]

One of the phenomena studied in parapsychology is Telekinesis. This phenomenon can be studied from two empirical and philosophical perspectives, the first of which proves the existence of a Telekinesis and the second of which is the intellectual possibility and explanation of its existence.
To understand Ibn Sina's philosophical explanation of Telekinesis, we must recognize the position of the principle of causality, how the soul interacts with matter, and also the meanings of nature from Ibn Sina's point of view.
Ibn Sina, without denying the principle of causality and by expanding its meaning, which in addition to physical causality, also includes non-physical causality, considers Telekinesis as a natural phenomenon, which is in accordance with the general order of the world and the result of expanding the scope of soul activity; from the body to the world.
One of the phenomena studied in parapsychology is Telekinesis. This phenomenon can be studied from two empirical and philosophical perspectives, the first of which proves the existence of a Telekinesis and the second of which is the intellectual possibility and explanation of its existence.
To understand Ibn Sina's philosophical explanation of Telekinesis, we must recognize the position of the principle of causality, how the soul interacts with matter, and also the meanings of nature from Ibn Sina's point of view.
Ibn Sina, without denying the principle of causality and by expanding its meaning, which in addition to physical causality, also includes non-physical causality, considers Telekinesis as a natural phenomenon, which is in accordance with the general order of the world and the result of expanding the scope of soul activity; from the body to the world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Telekinesis
  • Causality
  • soul
  • nature
  • matter
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (1316). فن سماع طبیعی (محمدعلی فروغی، مترجم). تهران: چاپخانۀ مجلس.
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (1331). دانشنامۀ علایی (طبیعیات) (سید محمد مشکوة، مصحح). طهران: دانشگاه بوعلی.
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (1332). مبدأ و معاد (محمود شهابی، مترجم). تهران: دانشگاه تهران.
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (1363). المبدأ و المعاد (عبداالله نورانی، به­اهتمام). تهران: مؤسسۀ مطالعات اسلامی دانشگاه مک­گیل.
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (1375الف). الإشارات و التنبیهات (الجزء الثالث: فی علم ما قبل علم الطبیعـة) (خواجه نصیرالدین طوسی، شارح؛ قطب­الدین رازی، شارح شارح) (چاپ 1). قم: نشر البلاغة.
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (1375ب). النفس من کتـاب الشـفاء (حسـن حسـن­زادۀ آملـی، محقق). قـم: مرکـز.
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (1384). الإشارات و التنبیهات (خواجه نصیرالدین طوسی و قطب‌الدین رازی، شارحان) (کریم فیضی، محقق) (چاپ 1). قم: مطبوعات دینی.
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (1398). الإشارات و التنبیهات (محمود شهابی، به­اهتمام). تهران: دانشگاه تهران.
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (1400). رسائل. قم: بیدار.
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (1956). علم النفس من کتاب شفاء (یان باکوش، مصحح) (چاپ 1). پراگ: المجمع العلمی التشکوسلوفاکی.
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (1958). الإشارات و التنبیهات (سلیمان دنیا، محقق) (جلد ۳ و 4). قاهره: دارالمعارف مصر.
ابن‏سینا، حسین بن عبدالله (بی­تا). الشفاء: طبیعیات نفس (ابراهیم مدکور، مقدمه). قم: کتابخانۀ آیت‏الله مرعشی.
نصر، سید حسین (1342). نظر متفکران اسلامی دربارۀ طبیعت. تهران: دانشگاه تهران.
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (1375). شرح الإشارات و التنبیهات. قم: نشر البلاغة.
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (1400). شرح الإشارات (3ج). قم: نشر البلاغة.
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (1404ق). شرحی الإشارات. قم: کتابخانۀ آیت­االله مرعشی نجفی.
Druart, Therese-Anne (2000). The Human Soul's Individuation and It's Survival after the Body's Death: Avicenna on the Causal Relation between Body and Soul. Arabic Sciences and Philosophy, 10(2), 105-128.
Goodman, Lenn (1996). A Note on Aveccina's Theory of the Substantiality of the Soul. Philosophy Forum1, 81-103.
Gutas, D. (2012). Avicenna: The Metaphysics of Rational Soul. The Muslims World, 109(3-4), 130-142.
Hankins, James (2007). Ficini, Avicenna and the Occult Powers of Rational Soul. Olschki.
Ibison, M.; and Jeffers, S. (1998). A Double-Slit Diffraction Experiment to Investigate Claims of Consciousness-related Anomalies. Journal of Scientific Exploration, 12, 214-229.
Jahn, R.; Dunne, B.; Nelson, D.; Dobyns, Y.; and Bradish, G. (1997). Correlations of Random Binary Sequences with Pre-Stated Operator Intention: A Review of a 12-Year Program. Journal of Scientific Exploration, 11, 345-367.
Jung, C. G. (1985). Synchronicity: An Acausal Connecting Principle. London: Routledge and Kegan Paul.
Marmura, Micheal E. (1963). Aveccina's Psychological Proof of Prophecy. Jurnal of Near Eastern Studies, 22(1), 49-56.
Morphed, Howard (1977). Sai Baba-Man of Miracles. Red Wheel/ Weiser.
Radin, D. I.; and Ferrari, D. C. (1991). Effects of Consciousness on the Fall of Dice: A Meta-Analysis. Journal of Scientific Exploration, 5, 61–84.
Radin, D. I.; Michel, L.; Galdamez, K.; Wendland, P.; Rickenbach, R.; and Delorme, A. (2012). Consciousness and the Double-Slit Interference Pattern: Six Experiments. Physics Essays, 25,157-171.
Roe, C. A.; Davey, R.; and Stevens (2005). Are ESP and PK Aspects of a Unitary Phenomenon? The Effects of Deception When Testing the Relationship between ESP and PK. Journal of the Society for Psychical Research, 69, 265-276.
Utts, J. M. (1991). Replication and Meta-Analysis in Parapsychology. Statistical Science, 6, 363-403.