اعتبارات ماهیت و تحلیل چگونگی جریان آنها در «وجود» از دیدگاه ابن سینا

نوع مقاله : علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان، اصفهان ، ایران

2 دانشجوی دکتری حکمت متعالیه دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

اعتبارات «بشرط لا» و «لابشرط» و «بشرط شیء» در فلسفة ابن‌سینا اهمیت ویژه‌ای دارد. از نظر او، آنها هم در ماهیت جاری می‌شوند و هم در وجود.  از نظر ابن ­سینا این اعتبارات در مفاهیم کلی جاری می ­شود و درنتیجه، ارتباط ذهن و خارج و جنبه‌های مختلف حکایت­ گری یک مفهوم کلی تبیین می‌شود. اگرچه عمده کاربرد این اعتبارات در مفاهیم ماهوی و برای تبیین کلی طبیعی و نحوة وجود آن در خارج، همچنین نپذیرفتن نظریة مثل افلاطونی و فرق‌گذاشتن بین جنس و ماده و فصل و صورت است، اما از طرف دیگر با جار‌ی‌ساختن این اعتبارات در مفهوم وجود، حصصی از مفهوم وجود به دست می‌آید که علاوه بر مشکک‌‌ساختن وجود، باعث می‌شود وجود واجب در ذهن تعینی واقعی داشته باشد؛ به‌این‌ترتیب، می‌توان احکام و اوصاف خدا را مورد نفی و اثبات قرار داد، به‌طوری‌که اعتبار معرفت‌شناسی داشته باشد. ابن‌سینا به نحوی وجود خدا را «بشرط لا» تعریف می‌کند که نمی‌توان تنها با این اعتبار، آن را با «لابشرط»بودن وجود حق در کلام عرفا منافی دانست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Subjective Considerations of Quiddity and Analysis that how they are used in "Existence" from view point of Avicenna

نویسندگان [English]

  • Ali Arshad Riahi 1
  • javad azimi dastgerdi 2
1 Professor of Islamic Philosophy and Theology, University of Isfahan Isfahan, Iran.
2 PhD of University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده [English]

Abstract
The subjective considerations of "negatively-conditioned", "non-conditioned" and "conditioned-by-something" are of special importance in Avicenna's philosophy. For him, they are used both, in quiddity and in existence. What has been the focus of study and research in this article is that according to Avicenna, these subjective considerations are used in general concepts and as a result, the relationship between the subject and the object and the various aspects of indicating of a general concept are explained. The main usage of these subjective considerations is in concepts and quiddities, in order to explain the natural universal (and that how it exists in the concrete) and to reject Platonic Ideas and to distinguish between genus and matter. However, on the other hand, by running these subjective considerations in the concept of existence, portions of the concept of existence are obtained that, in addition to creating analogical gradation in existence, it makes the Necessary Being have a real determination in the mind and as a result we can deny or prove the attributes of God, so that it has epistemological validity. Avicenna defines the existence of God as "negatively-conditioned" in a way that it cannot be considered contrary to "non-conditioned" which is mentioned for God in the words of mystics.

کلیدواژه‌ها [English]

  • existence
  • negatively-conditioned
  • non-conditioned
  • conditioned-by-something
  • Avicenna